O Tribunal de Instancia de Viveiro volve activar o caso das gravacións de mulleres ouriñando durante A Maruxaina de 2019, en San Cibrao. Faino ao ordenar a reapertura da instrución respecto dunha nova persoa investigada, identificada a partir dun informe técnico recente. A decisión chega apenas tres meses despois de que o mesmo xulgado decretase o sobresemento provisional ao concluír que non había indicios suficientes contra o único sospeitoso que permanecía baixo a lupa.
O xiro responde a un cambio de criterio xurisprudencial. A xuíza do Xulgado de Instrución número 1 de Viveiro aplica agora a interpretación máis recente do Tribunal Supremo sobre o artigo 324 da Lei de Axuizamento Criminal, que regula os prazos de instrución. Esa doutrina permite practicar novas dilixencias durante os doce meses posteriores á identificación dun novo investigado, o que abre unha marxe temporal para seguir afondando nun procedemento que parecía esgotado.
A resolución establece unha fronteira clara: confirma o arquivo para o investigado inicial, ao non apreciar indicios de criminalidade, pero reabre a causa para esclarecer o posible papel doutra persoa localizada grazas ao informe pericial. Ademais, ordena novas dilixencias e dá traslado ás partes para que propoñan actuacións adicionais. O auto, con todo, non é firme e pode ser recorrido en apelación.
Un caso que non deixa de volver
Para entender por que este asunto continúa vivo case sete anos despois, hai que regresar ao verán de 2019. A Maruxaina, unha das festas máis emblemáticas da Mariña lucense, recrea desde 1985 a lenda dunha serea capturada e sometida a un xuízo popular en San Cibrao. A súa dimensión popular e multitudinaria converteuna nun dos grandes encontros festivos da comarca.
Aquel ano, porén, a celebración acabou marcada por un escándalo de enorme impacto social. Varias mulleres denunciaron que foran gravadas mentres ouriñaban na vía pública —nun contexto de escaseza de baños— e que esas imaxes remataran en páxinas web de contido erótico. O xulgado chegou a recibir 87 denuncias, e a investigación medrou ao aparecer outras gravacións tomadas durante a mesma romaría.
A indignación social foi inmediata. Na resolución de xaneiro que decretaba o arquivo provisional, a xuíza deixaba claro que non dubidaba “do testemuño das denunciantes nin do seu sufrimento” e recoñecía que os feitos atentaban contra a intimidade das mulleres e merecían un “forte e xustificado reproche social”. O problema era outro: a falta de indicios sólidos contra persoas concretas.
A dificultade de seguir o rastro dixital
Un dos grandes obstáculos da instrución foi a complexidade de rastrexar a orixe das gravacións e a súa difusión en internet. Segundo transcendeu durante a investigación, tanto vítimas como acusación criticaron a escasa colaboración dalgunhas plataformas e as dificultades da cooperación internacional, especialmente para obter datos de servizos e dominios situados no estranxeiro.
O caso deu un salto en marzo de 2024, cando un informe dun gabinete pericial privado achegou IPs, correos electrónicos e varios nomes que poderían estar vinculados á subida dos vídeos ás webs pornográficas. Ese documento foi remitido ao xulgado e serviu para reactivar o traballo da Policía Xudicial.
As informacións publicadas ata o momento apuntaban a dous focos principais: por unha banda, un veciño de Melilla relacionado cun vehículo que aparecía nos vídeos, respecto do cal finalmente non se apreciaron indicios; por outra, un cidadán francés identificado pola Garda Civil como usuario que subira material a unha web porno. O que fai agora o xulgado é pechar definitivamente a vía sobre o primeiro e reabrir a instrución respecto doutra persoa identificada a partir do informe técnico. A nota do Poder Xudicial non aclara a identidade deste novo investigado.
Por que é relevante esta reapertura
A decisión vai máis alá do caso concreto da Maruxaina. O Tribunal Supremo leva meses afinando a interpretación do artigo 324 da Lei de Axuizamento Criminal: o esgotamento do prazo non implica un peche automático da causa nin invalida o xa practicado, pero si limita a apertura de novas liñas de investigación fóra de prazo. Esa doutrina é a que permite agora á instrutora considerar que, ao aparecer un novo investigado, existe marxe para seguir indagando respecto desa persoa.
En termos menos xurídicos: o caso non revive por completo, pero tampouco queda enterrado. O xulgado pecha unha porta e abre outra. E iso devolve certo percorrido a unha causa que se converteu nun símbolo das dificultades para perseguir delitos contra a intimidade cometidos entre cámaras ocultas, webs pornográficas e rastros dixitais que atravesan fronteiras.
