O Goberno deu luz verde no consello de ministros a un novo paquete de medidas destinado a intervir en diferentes aspectos do mercado da vivenda. As iniciativas, recollidas en dous decretos, afectan tanto aos contratos de alugueiro como á compra de vivenda, á fiscalidade e á protección dos fogares en situación de vulnerabilidade.
O Executivo pretende que ambos os textos sexan convalidados no Congreso nun pleno extraordinario previsto para este venres. Mentres que boa parte das medidas xa foran obxecto de negociación con diferentes grupos, a proposta sobre a renovación automática dos alugueiros é un dos principais puntos de debate.
Protección para os contratos de alugueiro
Un dos principais cambios afecta aos contratos que están actualmente en vigor. O Goberno propón ampliar durante dous anos aqueles alugueiros cuxa duración remate antes do 31 de decembro de 2028, co obxectivo de ofrecer maior estabilidade aos inquilinos.
A esta medida súmase unha protección reforzada fronte aos desafiuzamentos ata 2030 para persoas en situación de vulnerabilidade. En determinados casos, a Administración asumiría as compensacións correspondentes aos pequenos propietarios afectados.
O paquete tamén aborda os alugueiros de tempada e por habitacións. Os propietarios terán que acreditar unha causa real para xustificar que un contrato sexa temporal. Se non existe esa xustificación, o alugueiro podería pasar a considerarse de vivenda habitual. A duración dos contratos temporais quedaría situada entre os 31 días e os 12 meses.
Unha renovación automática que xera debate
O segundo decreto céntrase especialmente na estabilidade dos alugueiros. A proposta establece un sistema de renovación automática e indefinida, sempre que o inquilino cumpra coas súas obrigas e o propietario non alegue unha causa xustificada para poñer fin ao contrato.
O Executivo asegura que o modelo incorpora mecanismos para protexer tamén os dereitos dos propietarios. A medida inspírase, segundo explicou a ministra de Vivenda, Isabel Rodríguez, en sistemas similares existentes noutros países europeos.
Límites á compra de vivendas por parte dos fondos
Outro dos eixos do paquete é limitar as operacións especulativas de determinadas empresas e fondos inmobiliarios. O Goberno pretende identificar as compañías que realicen este tipo de operacións e restrinxir a súa capacidade para adquirir vivendas, aínda que quedan por concretar algúns detalles xurídicos da medida.
A proposta súmase a outras medidas fiscais dirixidas ao mercado inmobiliario, entre elas un incremento da tributación das socimis sobre os beneficios que non se distribúan e medidas para favorecer que as vivendas se destinen ao alugueiro residencial.
O paquete contempla tamén unha subida do IVE dos pisos turísticos ata o 10%. A reforma establece ademais unha definición máis concreta deste tipo de alugueiro, vinculada a vivendas amobladas promocionadas a través de canles turísticas e con estancias de ata 31 días.
En paralelo, prevénse recargas no IBI para determinados propietarios de vivendas baleiras. As penalizacións poderían alcanzar o 50% e aumentar en función do tempo que o inmoble permaneza desocupado e do número de propiedades residenciais que teña o seu titular. Tamén se contemplan recargas para vivendas turísticas situadas en zonas tensionadas.
Incentivos fiscais para inquilinos e propietarios
As medidas inclúen deducións fiscais para mozos que aluguen a súa vivenda habitual en zonas tensionadas e cumpran determinados requisitos de ingresos. A dedución prevista alcanza o 10%, con límites vinculados á renda do contribuínte.
Os propietarios que reduzan os seus alugueiros tamén poderán acceder a diferentes bonificacións no IRPF. A porcentaxe de dedución variará segundo factores como as condicións do contrato, a localización do inmoble ou a idade do inquilino, chegando nalgúns supostos ata o 100%.
O Goberno propón ademais reducir ao 4% o IVE aplicado á construción de vivenda protexida, coa intención de favorecer o aumento do parque de vivenda pública.
Préstamos sen xuros para comprar a primeira vivenda
Entre as novidades figura tamén o programa TU CASA, dirixido a persoas que non se atopan en situación de vulnerabilidade pero teñen dificultades para reunir os aforros necesarios para adquirir a súa primeira vivenda.
A iniciativa contempla préstamos estatais sen xuros nin comisións para financiar ata o 20% do prezo do inmoble, cun máximo de 50.000 euros. A liña será xestionada polo ICO e terá un prazo de dez anos, cun período de carencia que poderá coincidir co da hipoteca dentro dos límites establecidos.
O decreto tamén reforza o dereito de tanteo e retracto dos arrendatarios. A medida busca que quen vive de alugueiro teña prioridade para adquirir a vivenda cando esta saia á venda e estende este dereito a determinadas operacións de venda de edificios completos.
Agora, o seguinte paso será a votación no Congreso. O Executivo necesita conseguir os apoios parlamentarios necesarios para sacar adiante os dous decretos, que non xeran o mesmo nivel de consenso entre as distintas forzas políticas.