Morre aos 88 anos Xosé Luís Méndez Ferrín, referente das letras e do nacionalismo galego

Imaxe de arquivo de Xosé Luís Méndez Ferrín | FUNDACIÓN LAXEIRO
Imaxe de arquivo de Xosé Luís Méndez Ferrín | FUNDACIÓN LAXEIRO

O escritor, poeta, ensaísta e histórico nacionalista galego Xosé Luís Méndez Ferrín faleceu este mércores aos 88 anos en Vigo. Considerado unha das figuras fundamentais da literatura galega contemporánea, deixa tras de si unha extensa obra que abrangue a poesía, a narrativa e o ensaio, ademais dunha longa traxectoria de compromiso político e defensa da lingua e da identidade galegas.

Nado en Ourense o 7 de agosto de 1938, Méndez Ferrín foi tamén profesor, xornalista e expresidente da Real Academia Galega (RAG). A súa figura estivo estreitamente ligada á evolución do nacionalismo galego desde a posguerra, así como á renovación cultural e literaria do país. A súa morte chega pouco máis dun mes despois do falecemento do histórico dirixente nacionalista Xosé Manuel Beiras, co que mantivo unha estreita relación.

Unha vida entre a literatura e o nacionalismo

A súa formación comezou na Universidade de Santiago de Compostela e continuou en Madrid, onde se licenciou en Filoloxía Románica en 1961. Durante esa etapa entrou en contacto con diferentes círculos galeguistas e participou na creación de Brais Pinto, un colectivo literario fundado en 1958 que contribuíu á renovación das letras galegas e á difusión do pensamento nacionalista durante a ditadura franquista.

O seu compromiso político levouno a participar en 1964 na fundación da Unión do Povo Galego (UPG), organización coa que permaneceu vinculado durante boa parte da súa vida. Posteriormente tamén estivo relacionado con outras formacións e movementos independentistas e marxistas. A súa actividade política durante o franquismo e a Transición provocoulle detencións, procesos xudiciais e etapas de prisión.

No ámbito profesional, desenvolveu boa parte da súa carreira docente no instituto Santa Irene de Vigo, onde exerceu como catedrático de Lingua e Literatura ata a súa xubilación en 2009. En 1974 doutorouse na Universidade de Santiago de Compostela, mentres que en 1999 recibiu o título de doutor honoris causa pola Universidade de Vigo.

En 2000 incorporouse como membro numerario á Real Academia Galega, institución que presidiu entre 2010 e 2013. Abandonou o cargo tras presentar a súa dimisión no medio de discrepancias internas relacionadas co funcionamento e as contratacións da entidade.

Autor de ‘Con pólvora e magnolias’

A produción literaria de Méndez Ferrín converteuno nun dos autores máis influentes da literatura galega contemporánea. Cultivou distintos xéneros, aínda que destacou especialmente como poeta e narrador, cunha escrita na que convivían a experimentación formal, as referencias históricas e míticas e unha forte dimensión social e política.

A súa obra máis recoñecida é ‘Con pólvora e magnolias’ (1976), un poemario fundamental da poesía galega do século XX que recibiu o Premio da Crítica en 1977. Nel combina a denuncia e o compromiso político con composicións de carácter íntimo e existencial.

Entre os seus primeiros traballos figuran ‘Voce na néboa’ (1957), a súa estrea poética, e ‘Percival e outras historias’ (1958), co que iniciou a súa traxectoria narrativa. Posteriormente publicou títulos como ‘O crepúsculo e as formigas’ (1961), ‘Arrabaldo do norte’ (1964), ‘Retorno a Tagen Ata’ (1971), ‘Amor de Artur’ (1982), ‘Arnoia, Arnoia’ (1985), ‘Bretaña Esmeraldina’ (1987), ‘Arraianos’ (1991) e ‘No ventre do silencio’ (1999).

Na poesía tamén deixou obras destacadas como ‘Poesía enteira de Heriberto Bens’ (1980), ‘O fin dun canto’ (1982), ‘Estirpe’ (1994) e ‘Contra Maquieiro’ (2005). Como ensaísta, unha das súas achegas máis relevantes foi ‘De Pondal a Novoneyra’, publicada en 1984, na que afondou na evolución da literatura galega.

Recoñecemento á súa traxectoria

Ao longo da súa carreira recibiu numerosos recoñecementos, entre eles o Premio da Crítica de Galicia, o Premio Losada Diéguez e o Premio Nacional de Literatura da Xunta de Galicia. A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega propúxoo en varias ocasións como candidato ao Premio Nobel de Literatura.

A noticia do seu falecemento xa provocou as primeiras mostras de pesar no ámbito cultural galego. O editor Miguel Anxo Fernán-Vello despediuno cunha mensaxe nas redes sociais na que lamentou a perda doutro dos grandes referentes intelectuais do país, pouco despois da morte de Beiras.

«Dor tras dor!!! Tempo negro este. Váisenos agora outro dos grandes Mestres, inmenso poeta e escritor e intelectual da nosa historia contemporánea e de todos os tempos: Xosé Luís Méndez Ferrín«, escribiu. Acompañou a publicación cunha fotografía na que aparecen Ferrín e Beiras en Compostela, preto da praza de Mazarelos.

Coa súa morte desaparece unha figura esencial da cultura galega contemporánea, tanto pola dimensión e influencia da súa obra literaria como pola súa contribución á construción e desenvolvemento do nacionalismo galego.

Resumen de privacidad

Esta web utiliza cookies para que podamos ofrecerte la mejor experiencia de usuario posible. La información de las cookies se almacena en tu navegador y realiza funciones tales como reconocerte cuando vuelves a nuestra web o ayudar a nuestro equipo a comprender qué secciones de la web encuentras más interesantes y útiles.