A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, reclamou este mércores que se declaren como zonas de mercado residencial tensionado todos os concellos galegos nos que os prezos do alugueiro presentan fortes incrementos. A proposta foi formulada durante a sesión de control ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, a quen acusou de rexeitar esta ferramenta por motivos ideolóxicos.
A declaración de zonas tensionadas está prevista na Lei estatal de Vivenda e permite aplicar determinadas medidas para limitar as rendas dos alugueiros. En Galicia, Santiago de Compostela foi declarada zona de mercado residencial tensionado en abril de 2026, cunha vixencia de tres anos.
Pontón sostivo que hai ducias de concellos galegos que poderían cumprir os requisitos e defendeu que a Xunta debería facilitar estas declaracións para contribuír a conter os prezos e acceder aos recursos estatais asociados a estas áreas.
O BNG reclama 4.000 vivendas públicas en cinco anos
A líder nacionalista presentou tamén outras dúas propostas en materia de vivenda. Por unha banda, pediu que a Xunta merque toda a vivenda protexida que saia ao mercado, mediante o exercicio dos dereitos de tanteo e retracto. Por outra, propuxo un plan de adquisición masiva destinado ao alugueiro que permita incorporar 4.000 vivendas ao parque público en cinco anos.
Pontón sinalou que nas grandes cidades galegas existen máis de 90.000 vivendas baleiras e considerou que unha parte delas podería mobilizarse para ampliar a oferta de alugueiro a prezos accesibles.
A portavoz do BNG utilizou tamén os datos de promoción de vivenda protexida para cuestionar a política desenvolvida pola Xunta nos últimos anos. Segundo os datos que citou no Parlamento, non se promoveu ningunha vivenda protexida en alugueiro en 2015, 2016, 2017, 2019 e 2021; en 2018 foron unha, 11 en 2020 e tres en 2022.
Pontón lembrou que en 2023 o Goberno galego anunciou un plan de 250 millóns de euros que contemplaba a posta no mercado de 1.800 vivendas públicas para alugueiro en 2026. Co final do ano cada vez máis próximo, cuestionou o cumprimento deste compromiso.
Critica a evolución dos prezos do alugueiro
Durante a súa intervención, a nacionalista tamén puxo o foco na evolución dos prezos do alugueiro nas principais cidades galegas. Segundo os datos manexados polo BNG, os incrementos acumulados nos últimos cinco anos alcanzan o 35% en Pontevedra, o 37% en Vigo, o 39% en Ourense e A Coruña, o 41% en Ferrol, o 45% en Santiago e o 58% en Lugo.
Pontón asegurou que actualmente resulta «case imposible» atopar nas cidades galegas un piso por menos de 800 euros e advertiu de que o alugueiro dunha habitación pode chegar aos 400 euros.
A portavoz nacionalista cuestionou así o argumento de Rueda contrario ás zonas tensionadas e preguntoulle por que se reduciu a oferta de alugueiro en cidades como Vigo, Pontevedra, Ourense ou Lugo se non están declaradas baixo esta figura.
A Coruña e Santiago son actualmente as dúas cidades galegas declaradas como zonas de mercado residencial tensionado. Ambas alcaldesas, Inés Rey e Goretti Sanmartín, reclamaron recentemente á Xunta a transferencia dos 5,1 millóns de euros que recibirá Galicia do Estado vinculados a estas declaracións.
Cruce de reproches entre Pontón e Rueda
O debate derivou nun intercambio de acusacións entre Pontón e Rueda. A portavoz do BNG censurou ao presidente galego polos resultados do seu plan de vivenda e cuestionou que, das 1.800 vivendas para alugueiro comprometidas para 2026, se entregasen ata o momento 74, ás que se sumarían outras 24 previstas para a próxima semana en Santiago.
Rueda, pola súa banda, defendeu o investimento da Xunta en vivenda pública e reivindicou o que cualificou como «acelerón» nos últimos anos. Segundo explicou, no primeiro semestre de 2026 licitáronse en Galicia 302 millóns de euros en vivenda pública, dos que 300 corresponderían á Xunta. Tamén confirmou que o Executivo autonómico mantén o obxectivo de rematar a lexislatura con 4.000 novas vivendas de promoción pública.
O presidente convidou Pontón a asistir o vindeiro martes á entrega das 24 vivendas de alugueiro de Lamas de Abade, en Santiago. A líder do BNG respondeu que, coas 74 xa entregadas e as 24 anunciadas, o «tour» sería breve fronte ás 1.800 vivendas comprometidas para este ano.